Roszczenia pieniężne to roszczenia, których treścią jest obowiązek zapłaty oznaczonej kwoty. W sytuacjach przewidzianych przez przepisy możliwe jest ich zabezpieczenie jeszcze przed zakończeniem postępowania albo przed uzyskaniem możliwości prowadzenia egzekucji. W tym celu wierzyciel występuje do sądu z wnioskiem, a po uzyskaniu odpowiedniego tytułu może skierować sprawę do komornika. Czynności podejmowane w takim postępowaniu odbywają się w zakresie wynikającym z treści orzeczenia oraz obowiązujących przepisów prawa.
Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych
Każdy wierzyciel obawiający się o odzyskanie należnych mu środków, może wystąpić do sądu o udzielenie zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Po uzyskaniu tego tytułu, powinien złożyć wniosek do komornika. Po takich działaniach zapewnia sobie bezpieczeństwo oraz pewność odzyskania środków pieniężnych lub niepieniężnych. Do zadań wierzyciela należy wskazanie sumy zabezpieczenia, czyli dokładne określenie kwoty, na jaką ma zostać nałożone zabezpieczenie.
Na czym polega zabezpieczanie roszczeń?
W momencie, w którym wierzyciel występuje do Sądu z wnioskiem, musi określić sposób, w jaki to zabezpieczenie ma zostać zastosowane. Według Kodeksu postępowania cywilnego, istnieją następujące sposoby zabezpieczenia roszczenia pieniężnego:
- zajęcie wynagrodzenia za pracę;
- zajęcie środków na rachunku bankowym;
- zajęcie ruchomości i/lub innych wierzytelności;
- zajęcie pozostałych praw majątkowych.
Jak możemy zauważyć, polskie prawo przewiduje kilka rozwiązań mających na celu zabezpieczenie roszczeń pieniężnych. W zdecydowanej większości przypadków decyzję dotyczącą wyboru właściwego rozwiązania podejmuje wierzyciel. Zdarzają się sytuacje, kiedy to sąd dokonuje wyboru – mając na uwadze przede wszystkim interes obu stron. Mowa tutaj o zapewnieniu należytej ochrony prawnej wierzycielowi oraz nieobciążeniu dłużnika ponad potrzebę.
Zabezpieczone przez komornika należności trafiają na rachunek depozytowy. Wierzyciel otrzymuje swoje środki dopiero po uzyskaniu tytuły wykonawczego.
Wniosek o zabezpieczenie roszczenia – co powinien uwzględniać?
Składając pismo procesowe, należy przede wszystkim uwzględnić, że zawiera ono wniosek o zabezpieczenie roszczenia. We wspomnianym wniosku trzeba wskazać sposób zabezpieczenia. W przypadku wyboru zajęcia ruchomości konieczne jest ich opisanie i wskazanie miejsca, gdzie się znajdują.
Na wniosku musi również znaleźć się suma zabezpieczenia, która może przewyższać kwotę dochodzonego roszczenia. Zazwyczaj jest powiększana o kwotę odsetek naliczonych do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz koszty prowadzonego postępowania.
Niezwykle istotnym elementem wniosku o zabezpieczenie roszczenia jest uprawdopodobnienie istnienia roszczenia, które jest przedmiotem zabezpieczenia. Tutaj wierzyciel powinien wskazać faktyczne przesłanki ku istnieniu danego zobowiązania.
Elementy formalne wniosku o zabezpieczenie roszczenia
Wniosek o zabezpieczenie roszczenia powinien zawierać nie tylko oznaczenie samego żądania, ale również wszystkie informacje pozwalające na jego prawidłowe rozpoznanie. Istotne znaczenie ma wskazanie stron postępowania, określenie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz opisanie sposobu, w jaki zabezpieczenie ma zostać wykonane. Jeżeli wierzyciel wnosi o zajęcie określonych składników majątku, powinien możliwie precyzyjnie je oznaczyć oraz wskazać dane umożliwiające ich identyfikację.
Poza wskazaniem sumy zabezpieczenia konieczne jest również przedstawienie okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. Samo powołanie się na istnienie należności nie jest wystarczające, jeżeli wniosek nie zawiera informacji pozwalających ocenić zasadność żądania. Z tego względu treść pisma powinna pozostawać spójna z podstawą roszczenia oraz wskazywać, dlaczego w danej sytuacji zastosowanie zabezpieczenia jest uzasadnione.
Jak długo trwa postępowanie zabezpieczające roszczenia pieniężne?
W związku z istotą zabezpieczenia roszczeń pieniężnych złożone wnioski rozpatrywane są w przeciągu maksymalnie 7 dni od daty wpływu. Zbyt długi czas oczekiwania na wydanie decyzji może wiązać się nie tylko z próbą wyzbycia się majątku przez dłużnika, ale wieloma innymi konsekwencjami. Termin rozpoznania wniosku ma znaczenie z uwagi na charakter postępowania zabezpieczającego, którego celem jest czasowa ochrona roszczenia do momentu dalszego rozstrzygnięcia sprawy. Szybkie wydanie postanowienia ogranicza ryzyko wystąpienia okoliczności, które mogłyby utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia albo doprowadzić do zmiany sytuacji majątkowej dłużnika.
Najczęstsze pytania i odpowiedzi o roszczenia pieniężne
Czym są roszczenia pieniężne?
Roszczenia pieniężne to należności, których przedmiotem jest obowiązek zapłaty określonej kwoty. Mogą one wynikać między innymi z umów, orzeczeń sądowych, ugód albo innych podstaw przewidzianych w przepisach prawa.
Kiedy można dochodzić roszczenia pieniężnego w postępowaniu egzekucyjnym?
Dochodzić roszczenia pieniężnego w postępowaniu egzekucyjnym można wtedy, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym. Oznacza to, że samo istnienie należności nie wystarcza do wszczęcia egzekucji komorniczej.
Jakie składniki majątku mogą zostać objęte egzekucją roszczenia pieniężnego?
W toku postępowania egzekucyjnego roszczenie pieniężne może być dochodzone między innymi z wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych, ruchomości, nieruchomości oraz innych praw majątkowych dłużnika, w zakresie dopuszczonym przez przepisy.
Czy każde roszczenie pieniężne może zostać od razu skierowane do komornika?
Nie. Skierowanie sprawy do komornika wymaga wcześniejszego uzyskania odpowiedniej podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji. Co do zasady konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie właściwego postępowania i uzyskanie tytułu wykonawczego.